heyo

Manifesto

Şehir bir organizmadır ve sosyo-kültürel, siyasi ve ekonomik parametreler doğrultusunda sürekli olarak yeniden inşaa edilir. Bu dinamik oluş hali; hem mekanın fiziksel olanaklarını ve bunun zaman içindeki dönüşümünü (yani yapı stoğunu), hem de bu fiziksel çevrenin kentliler tarafından deneyimleri aracılığı ile yeniden okunmasını, çeşitli biçimlerde anlamlandırılmasını ve kullanımların çeşitlendirilmesini karşılamaktadır. Kent'in ve kentliliğin var oluşunun birbirini tamamlayan bu iki yönü, sürekli bir etkileşim halindedir ancak bunlar şehirlerimizin inşa edilme pratiklerinde yaşanan bir takım paradigma kaymaları sebebiyle ayrıştırılmaya çalışılmaktadır. Bu pratiklerin rant ve ekonomik rasyonalizm odaklı hiyerarşik politikalara indirgenmesi, kente ve kentliliğe bunlar aracılığı ile şiddet uygulanması ile sonuçlanabilmektedir. Bu dışsal, bağlamından kopuk politikalar, şehir'i kesişme noktaları minimize edilmiş anlam adacıkları olarak yeniden kurgulamaktadır. Bu politikalar, iletişsel bir akıldan ziyade bir tecrit aklı ile ilişkilenmektedir.

Bu akıl, kentte yaşayan insanların ortak yaşam alanlarını paylaşmalarının önüne geçmekte ve çeşitli diyalogsuzluk durumlarını beslemektedir. Dahası, bu aklın aynı zamanda bu tahammülsüzlük halinden beslendiği de söylenebilir. Bu da şehir'in hayat damarları olan kültürel dolaşımın ve bunun sürdürücüsü olan karşılaşma halinin sekteye uğratılması anlamına gelmektedir. Bu politikaların amaç edindiği kapatılma hali, bir çeşit kentsel kusursuzluk tahayyülünü de içermektedir. Kamusal alanın geçirdiği dönüşümü ve büyük oranda tüketim odaklı AVM'lere kayışını bu bağlamda okuyabiliriz. Aynı biçimde şehirde güvenlik önlemlerinin güçlendirilmesini amaçlayan biyo-iktidar ve gözlem teknolojilerinin yaygınlaşması da bununla paraleldir. Benzer biçimde yüksek güvenlikli ve hijyenik kapalı yerleşimler de benzer söylemlerle ilişkilenyirolar. Bu yerleşimler aynı zamanda ideal kent gibi bir mit'i de beslemekteler. Günümüz İstanbul'unun en güncel musibetlerinden olan kentsel dönüşüm ve soylulaştırma da aynı mit'ten beslenmektedir. Şehre bu doğrultuda yapılan büyük ölçekli müdehaleler, aynı zamanda sentetik belleksizleştirme – belleklileştirme gibi amaçlara da sahiptir.

İşbu araştırma, kamusal alanda çeşitli sapmaların yaratılıp yaratılamayacağı üzerine öneriler geliştirilmesini içermektedir. Kamusal alanda sapmaya yol açacak olan takılmaca ünitelerimiz,

kentin kültürel yaşantısı ve hafızasında ilişkilenme – melezleşme fırsatı yaratabilecek eşik noktalarına yerleşerek buraların sahip olduğu fırsatlardan faydalanabilir. Bu eşik noktaları, farklı zaman katmanları, çeşitli kullanımlar ya da anlam alanları arasında bulunabilir.Bu eşik olma hali; kentin yoğun bölgelerindeki çalışmayan – ölü kamusal alanlar, şehrin belleğinde çok önemli bir yere sahip olduğu halde herhangi bir kullanıma sahip olmayan tarihi İstanbul kara surları ya da transit geçiş bölgelerindeki durağan – tekinsiz gibi şehrin birbirinden farklı noktalarında tespit edilebilir. Buralarda gerçekleştirilebilecek absürd karşılaşma durumları, mekanın anlamını değiştirerek bizleri kentlerimiz ve kamusal alanın kolektif olarak tahayyül edilebilmesi üzerine düşünmeye çağırabilir. Bu üniteler aynı zamanda hiyerarşik müdehaleler ile şekillendirilmeye çalışılan şehir (istanbul) için bir tür kültürel - sosyal dolaşım jenaratörü olarak önerilmektedir.